Disparoni genital bölgede, cinsel ilişkiden hemen önce, ilişki sırasında ya da sonrasında yaşanan yaygın veya bölgesel ağrıdır. Disparoni ve vajinismus cinsel sorundan çok ağrı bozuklukları olarak da adlandırılır. Disparoni organik bir neden olmadıkça vajinismus gibi değerlendirilir. Etiyolojisinde nedenler çoğu zaman belirgin olmasa da psikoloji ile ilişkili boyutları vurgulanmıştır. Bu rahatsızlığın oluşumuna sebep olan organik nedenler kadın hastalıkları ve doğum hekimleri tarafından ilk kontrol muayeneleri yapılarak takip ve tedavileri planlanır. Ancak organik sebebin ortadan kalkmasına rağmen pek çok hastada ağrı giderilse dahi zevkli bir cinsel yaşamı olmayabilir.
Pek çok kadın hayatlarının belli dönemlerinde cinsel birleşme esnasında, öncesinde ya da sonrasında acı hissedebilir. Enfeksiyonlar, geçirilmiş vajinal operasyonlar, doğum sonrası epizyo dikişlerinin skarı, deri hastalıkları, hormonal nedenler, nörolojik problemler, damarsal sorunlar, kas sistemi hastalıkları, idrar yolları hastalıkları ya da mide bağırsak sistemi hastalıkları organik disparoniye sebep olabilir. Penisin vajina girişi sırasındaki ağrı bazen kasıklarda da derin bir kasılma ve gerilme yaratabilir.
İlişkiye girmeden penetrasyon beklentisi bile kişi de stres, kaygı ve endişeyi artırır. Penisin vajinaya girişi sırasında pelvik taban kaslarında da belirgin gerilme yaşanabilir. Birleşme anında ağrı sadece kadınlarda görülmez, aynı zamanda erkeklerde de görülebilir. Erkeklerde görülen ağrı genelde fizikseldir. Nadir de olsa fizyolojik ve psikolojik inceleme akla gelmelidir.
Bu hastalığın tedavisi multidisipliner bir yaklaşımdır. Ağrı odaklı çalışılır. Kadın doğum uzmanının muayenesi normalse, anatomik ve fiziksel bir sıkıntı yok demesi olumlu görünen olumsuz bir cümledir. Bu hastalığın tanısında ağrının yeri ve zamanı çok önemlidir. Ağrının derinler de hissedilmesi daha çok organik bir vajinismus lehineyken, girişte hissedilenin psişik kaynaklı olma olasılığı daha yüksektir. Pek çok terapist disparoninin tam düzelmemiş vajinismus vakası olduğunu bahseder. Disparonide vajinada ıslanma yetersizdir, uyarılma yeterli olmaz. Bir kadında ıslanma yetersizse kadın fizyolojik ve psikolojik olarak birleşmeye hazır değildir.
Disparoni sorunu yaşayan kadınlar, sadece yetersiz ıslanma sorunu yaşamaz. Bu kadınlar çeşitli korkuları vardır. Terapi de korkularının kaynakları araştırılır. Ağrı korkusu, hamile kalma korkusu, erkeğini cezalandırma, cinselliği kötü ve pis diye algılama, çocuklukta istenmeyen incinmeler, cinselliği düşünmeye fırsat verilmeyen bir yaşamdan ergenliğe ve erişkinliğe geçişin acıları ve korkuları.
Terapinin özü ağrının sebepleri hakkında bilgilendirme ve ağrıyla nasıl baş edebiliriz motivasyonu esasına dayanır. Bazen de fizyoterapiye bile ihtiyaç duyulabilir. Bu vakalarda özellikle eşlerin birbirine tutumları sorgulanmalı. Menopoz da olmaları, erkeğin yaşı ve ilgisi incelenmeli, yetersiz sevişme ve cinsel doyum sorgulanarak tedavi planı belirlenmeli, terapinin çerçevesi çizilmelidir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com