Polip nedir?
Endometrial polip uterus içindeki yumuşak, dolgun, aşırı büyümüş yapılardır. Vücutta mukoza ile kaplı olan rahim, rahim ağzı, bağırsak, burun ve daha birçok yerde polipler oluşabilir. Zaman içinde büyüyerek farklı sağlık sorunları ile karşımıza çıkabilirler. Endometrial polipler ve servikal polipler genellikle rahimin içerisinde ve rahimin ağız kısmında bulunur.
Anormal uterus kanaması olan kadınlarda polipler yaygın olarak %10- %30 oranında görülür. Tek ya da çok sayıda olabilir. Uzun ince saplı ya da sapsız geniş bir tabanla dokuya tutunurlar. Çoğu polip iyi huyludur ancak, sıklıkla zemininde hiperplazi gelişir. Herhangi ciddi bir probleme yol açmayan polipler kendi kendilerine iyileşebilirler. İleri yaşta görülen polipler, meme ca nedeniyle Tamoksifen kullanım sonucu oluşanlar, hipertansif hastalarda ve çapı 1,5 cm’den büyük poliplerde malignensi riski yüksektir. Poliplerin %1- 3 ‘ün malignite gelişebilir. Bu polipler tıbbi açıdan değerlendirilir ve riskli görüldükleri durumlarda cerrahi girişimler yardımıyla alınır.
Polip Oluşumunda Risk Faktörleri Nelerdir?
Poliplerin oluşum nedenleri tam olarak bilinmemekle birlikte endometrial polipin gelişiminde birçok faktör rol oynar. Hipertansiyon ve obezite etkiler. Rahimde oluşan endometrial polip türlerinde dolaşımda bulunan fazla miktardaki östrojen polip oluşumunu tetikler. Aynı zamanda meme kanseri tedavisinde kullanılan tamoksifen adlı ilacın endometrium tabakasında poliplerin oluşum riskini arttırdığı bilinmektedir. Bunların haricinde tüm polip türleri için genetik yatkınlık ve ailede kanser geçmişinin bulunması, polip oluşumuna zemin hazırlayan nedenler arasında ilk sıralarda bulunmaktadır.
Polip belirtileri nelerdir?
Polipler bilinmeyen nedenlere bağlı olarak oluşur ve bazen müdahale edilmeden yok olabilir. Özellikle küçük yapılı olan polipler çoğu bireyde önemli probleme yol açmaz. Fakat bazen de kişinin günlük yaşamını olumsuz yönde etkileyerek rahatsızlık yapabilir. Özellikle de boyutlarının büyük olduğu durumlarda belirtiler çok fazla olur.
Rahim ve rahim ağzı poliplerindeki belirtiler
- Düzensiz ve yoğun miktarda âdet kanamaları
- İnfertilite
- Cinsel ilişki esnasında ağrı
- Endometrial polipler menopoz sonrası post menapozal kanamaya sebep olurlar.
Polip teşhisi nasıl konulur?
Endometrial polip şüphesi, genellikle âdet kanamalarının aşırı miktarda olmasına bağlı olarak ortaya çıkar Bazen de belirti vermeyip farklı hastalıklara yönelik yapılan araştırmalar esnasında, rutin görüntüleme işlemlerinde ya da muayene sırasında tesadüfen saptanır.
Bazı polipler çok küçük yapıya sahip olmaları durumunda ultrason incelemeler esnasında bile kendini belli etmez. Trans vajinal ultrasonografi anormal kanaması olan kadınlarda en iyi siklusun 10. gününden önce yapılmalıdır. Salin infizyon sonografisi ile de tanı çok rahat konulabilir. Polip tanısında altın standart histeroskopidir. Histereskopinin en önemli avantajı polipin hem tanınmasını sağlar hem de aynı zamanda çıkarılmasına yardımcı olunur
Anormal vajinal kanamanın durdurulması için yapılan kürtaj sorası patolojik inceleme de konulan polip tanısı azımsanamayacak miktardadır.
Radyolojik incelemelerden bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans ile de rahim içindeki polip gösterilebilir.
Poliplerin tedavi yöntemleri nelerdir?
Polip tedavisi; poliplerin türüne, oluşum gösterdikleri yere, sayılarına ve boyutlarına, iyi huylu veya kötü huylu olduklarına göre değerlendirilerek uzman hekimler tarafından belirlenir. Büyük bir kısmı iyi huylu olan ve kansere dönüşme ihtimali olmayan polipler herhangi bir olumsuzluğa neden olmuyorlarsa alınmaları gerekmez.
Takibe rağmen iyileşmeyen, kanserleşme ihtimalinden şüphelenilen, inceleme sonucunda kötü huylu olduğu tespit edilen, gebeliğe engel teşkil eden poliplerin alınması gerekir. Poliplerin cerrahi operasyon yardımıyla çıkarılması, polipektomi olarak da adlandırılan basit bir operasyon yardımıyla gerçekleştirilir. Menopoz sonrası kadınlarda poliple beraber endometrial kanser görülme olasılığı %10-34 arasında değişmektedir
Rahim içinde ultrasonografi ile polip tespit edildiğinde bunun en basit ve modern tedavisi Histeroskopi ile polipin çıkartılmasıdır.
Bu işlem hekimin tercihine ve çalışılan bölgeye bağlı olarak genel veya lokal anestezi altında yapılır. Yaklaşık 20-30 dakika süren kısa bir operasyondur. Genellikle hastanede kalmayı gerektirmez ve hastalar aynı gün içerisinde taburcu olup ertesi gün işlerine ve günlük yaşamlarına dönebilir.
Polip saptandığında cerrahi olarak alınmasının faydaları
- Tanıyı kesinleştirmek.
- Kanseri ekarte etmek.
- Kanamayı durdurmak.
- Üreme potansiyelini arttırmak.
Endometrial polip hastalığında meydana gelen kanamalar sonrasında kadının doktora giderek jinekolojik muayene olması ve rahim içinden örnek alınarak patolojik tanının konulması gerekir.
Jinekolojik muayene sırasında bazı polipler rahim ağzından sarkar bu poliplerin de alınılarak patolojiye gönderilmesi gerekir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com