İnfertilite hastalarında rahim ağzı kanalındaki bir tıkanıklıktan, rahim içindeki bir yapışıklıktan veya Fallop tüplerindeki bir tıkanıklıktan şüphelenildiğinde kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından uygulanan röntgen filmidir. “Histero-Salpingo-Grafi” kelimelerinin baş harflerinden oluşmuş HSG kısaltmasıyla kullanılır
HSG neden çekilir.
HSG’nin temel kullanım alanları şöyledir.
- İnfertilitenin organik sebebi araştırılırken tüplerin açık olup olmadığının belirlenmesi
- Rahim ağzına veya rahime uygulanan herhangi bir müdahale sonrasında (kürtaj gibi) adet kanamalarının kesilmesi yada rahim içindeki muhtemel bir yapışıklığın (Asherman sendromu) değerlendirilmesi amacıyla uygulanabilir.
- Tekrar eden düşüklerde doğumsal bir rahim anomalisinin olup olmadığını kontrol etme niyetiyle çekilebilir.
Rahim filmi ne zaman çekilir.
Rahim filmi HSG genellikle optimal olarak adetin 7-10.günleri arasında yapılır. Adetliyken HSG filmi önerilmez. Adet bitiminde film çekilmesinin sebebi, hastanın gebe olmadığından emin olunmasıdır. Adet kanaması bittikten 10-15 gün sonra gibi uzun süre geçerse döllenme ve hamilelik oluşabilir. Bu durumda HSG çekilirse bebek zarar görebilir.
Rahim filmi (HSG) çekilmeden önce yapılması gerekenler nelerdir?
- HSG uygulanması öncesinde tam bir jinekolojik değerlendirme yapılır. Bu değerlendirmede pelvik enfeksiyon saptanması durumunda enfeksiyon tedavi edilene kadar işlem ertelenir. Enfeksiyon varken uygulanan bir HSG hastalığın yayılmasına neden olabilmektedir.
- HSG filmi anestezi uygulanarak çekilmesi zorunlu olan bir tetkik değildir. Doğum yapmamış, muayene korkusu ve panik atağı olan, yoğun anksiyete ve gerginlik yaşayanlarda anestezi süreci çok daha kolay yaşamaya destek olur. İşlem en fazla on dk. gibi bir süre alır.
- Fakat bazı durumlarda anestezi yapılması gerekebilir. Bu ihtimal söz konusu ise hastanın işlemden 6 saat önce herhangi bir şey yiyip içmemesi önerilir.
- Rahim filmi çekilmeden önce ilaç kullanımı söz konusu değildir. Fakat hasta, doktor tavsiyesi ile uygulamadan yarım saat önce ağrı kesici alabilir.
HSG (ilaçlı rahim filmi) nasıl çekilir?
Rahim filmi, röntgen odasında çekilir. İşlem sırasında hasta jinekolojik pozisyonda röntgen masasına yatar. Oldukça kolay ve steril şartlarda, kadın doğum muayenesi gibi spekülüm aleti takılarak yapılır. Bu odada röntgen teknisyeni, kadın doğum uzmanı ve istendiğinde anestezi doktoru da sürece refakat eder. Suda çözünür kontrast madde rahim ağzından verilir. Bu sırada dijital ortamda röntgen filmleri alınır. İşlem sırasında ekrandan verilen sıvının rahim içerisinde ve oradan tüplere doğru ulaşımı seyredilir ve kayıt altına alınır. Belki hasta hasta biraz rahatsızlık duyabilir.
Rahim filmi için sonuçlar, film bittikten hemen sonra belli olur. Çekilen filmler, CD ye kayıt edilir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com