Dekolman Plasenta Nedir?
Plasenta gebelikte, anneyle bebek arasındaki besin ve oksijen alışverişini sağlar. Adeta anne karnında bebeğin yedek annesi gibidir. Onu koruyan kollayan ve besleyendir. Plasenta ne kadar sağlıklı ise bebekte o kadar sağlıklıdır.
Plasenta bebek doğduktan sonra doğumun üçüncü evresinde artık işlevini bitirir ve annenin bedenini terketme zamanı gelmiştir. Olması gereken süreçte budur. Bazen bu süreç böyle işlemez.
Hamilelik süreci devam ederken gebeliğin 20. Haftasından sonra plasentanın bebeğin doğmasından önce rahim duvarına yapışık olduğu yerden kısmen (parsial dekolman) veya tamamen (komplet dekolman) ayrılmasına “plasental dekolman” denir. Bu durum, her yüz gebeliğin birisinde görülmektedir.
Süreç normal seyrinde ilerlerse doğumun 3. Evresi dediğimiz bu dönemde, bebeğin doğumunun ardından plasenta görevini tamamlar ve yerleştiği yerden ayrılarak vücut dışına atılır. Plasentanın rahim duvarından ayrılmasıyla rahim kası kasılarak ucu açık olan kan damarları kapanır ve kanama durur.
Dekolman plasenta da bebeğin eş kısmı doğumdan önce yerinden ayrılır. Bu durum hem bebek hem de anne hayatı için tehdit edici bir durumdur. Bu durumda bebeğin oksijen ve besin alışverişi kesilir, yaşanılan kanamalar hem bebeğin hem de annenin hayatını tehdit edebilecek boyutlara ulaşabilir. Gebeliğin son trimestir kanamalarının arasında en önemli ve en ciddi komplikasyonudur.
Dekolman Plasenta Neden Olur?
- Yüksek tansiyonu olan gebelerde plasenta erken ayrılabilir.
Gebelik öncesi var olan hipertansiyon, gebelikte ilk defa ortaya çıkan hipertansiyon ya da preeklampsi, dekolman plasentaya sebep olabilir. - Daha önce gebeliklerinde bu sorunu yaşamış olmak
- Kanında pıhtılaşma sorunu yaşayanlarda
- Şeker Hastalığı olan gebelerde
- Çoğul gebeliklerde
- Polihidroamniyos (suyu fazla olan gebelerde)
- Gebelikte sigara içilmesi durumlarında
- Bebeğin göbek kordonunun kısa olması
- İleri anne yaşı risk faktörleri arasındadır.
- Rahimde miyom olması ve plasentanın bu miyomun üzerine yerleşmiş olması,
- Karına gelen darbe durumlarında ye sebep olabilecek, trafik kazası, yaralanmalar da plasentanın erken ayrılmasına sebep olabilir.
Dekolman Plasenta Neden Olur?
Plasentayı besleyen damarların kan akımının bozulması temel sorundur. Plasentanın kan desteği azalınca yerleştiği endometrium dokusunda ölüm ve nekroz olur. Daha sonra küçük kan damarları çatlar ve kanama başlar. Rahim dolu olduğu için kanamayı kesmek üzere kasılamaz. Kanama daha da artar ve plasenta arkasında oluşan basınç ayrılmaya yol açar. Plasentanın kenarından kan süzülerek vajinadan dışarı doğru akar. Dekolman önceden tespit edilebilecek bir durum değildir. Bunu anlamamızı sağlayacak hiçbir testte yoktur. Bu yüzden düzenli gebelik takibi yapılması gerekir.
Belirtiler
Dekolman plasentanın temel bulgusu ağrıdır.
Klasik olarak bıçak saplanır tarzda çok keskin ve sürekli ağrı olur. Ağrıyla beraber kanama görülebilir. Ağrı hastaların yalnızca %50’sinde ortaya çıkar.
Tanı
Kanama olsun ya da olmasın gebeliğin son dönemlerinde ortaya çıkan ani ve şiddetli ağrı varlığında dekolman plasenta ilk önce akla gelmelidir.
Belirtilerin varlığında tanı muayene ile konur. Ultrason her zaman muayenede yardımcı değildir. Rahim sürekli sert ve tahta gibidir. Rahimde hiç gevşeme olmaz. Rahime dokunulduğunda rahim çok hassas ve ağrılıdır.
Tedavi
Dekolman varlığınıda yaklaşım kanamanın şiddetine bağlıdır. Tek ve en etkili tedavi bebeğin doğurtulmasıdır. Kanamanın ve ayrılmanın az olduğu durumlarda eğer anne ve bebekte hayati tehlike işaretleri yoksa ve gebelik haftası küçükse beklenebilir. Sıkı ve kontrollü bir takip gerekir.
Dekolmanın Anneye Etkileri
Hastanelerin modern teknik imkanlarının artması sayesinde dekolmana bağlı anne ölüm oranı %1’den daha aza inmiştir. Dekolman doğum eyleminden önce görülebileceği gibi, düzenli uterin kasılmalarının başlamasıyla da ortaya çıkabilir. Annede dekolman plasentaya bağlı karşılaştığımız en önemli komplikasyon kanamadır. Bu sebeple şok ve hatta ölüm görülebilir. Şu an ki tıbbi imkanların artması kanamaya bağlı şok ve ölüm oranlarını azaltmaktadır. Kanamanın artması DIC dediğimiz ağır bir tabloya da yol açabilir. Gizli bir kanama olduğunda uterusun kas tabakası aşırı gerilerek çok nadir de olsa yırtılabilir. Bu hem annenin hem de bebeğin hayatını tehlikeye atabilecek bir komplikasyondur. Kanamaya bağlı annede kansızlık olabilir. Bu hastalarda doğum sonrası enfeksiyon riski de yüksektir.
Dekolman Plasentanın Bebeğe Etkileri
Dekolmanın bebek üzerindeki etkileri plasentanın ayrılması, bebeğe gelen kan ve oksijen miktarının azalması, annede kanama nedeni ile kan hacminin azalması ve rahmin kasılma yeteneğinin azalmasına bağlıdır. Bu etkiler bebek ile anne arasındaki oksijen ve besin maddelerinin alışverişini bozar. Bebeklerde erken doğumlar yaşanabilir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com