Vajinit, vajinal mukozanın iltihabı (enflamasyonu) ve jinekologlara en sık başvuru sebebi olan hastalıklardan birisidir. Vajinit, doğurganlık çağındaki kadınların %90’unu etkilemektedir. Üçte birinde ise iki ya da üç enfeksiyon birlikte seyretmektedir.
Normal vajinal sıvısı vajina ortamının nemli kalmasını sağlayan berrak ve yumurta akını andıran bir salgıdır. Hamilelik, cinsel uyarım ve yumurtlama gibi doğal şartlarda vajina salgısı artabilir, ancak bu normal bir durum olduğu gibi herhangi bir yakınmaya da neden olmaz.
Vajinal akıntının miktarının artması durumunda beraberinde renginin veya kıvamının değişmesi ile kaşıntı, yanma ve kötü koku da hissedilirse bu belirtiler özellikle 2-3 günden fazla sürüyorsa vajinal akıntı bir sorunun varlığına işaret ediyor olabilir. Vajinit genelde hayati tehlike yaratan bir hastalık değildir. Ancak zamanında ve doğru şekilde tedavi edilmez ise daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir
Vajinit oluşumundan sıklıkla (%90) üç etken sorumludur: En sık görülen vajinit tipleri mantarların sebep oldukları kandidal vulvovajinit, bakterilerin sebep oldukları bakteriyel vajinoz ve parazitlerin sebep oldukları trikomonal vajinittir. Vajinit oluşumunda rol oynayan faktörlerin başında normal vajinal ortamın (floranın) bozulması ve pH’ın değişmesi gelmektedir.
Vajinal Kandida
Sağlıklı kişilerin deri ve mukoza membranları ile normal florasında bulunan organizmanın doğal direncinin bozulması sonucu enfeksiyona neden olan mantarlardan en önemlisidir. Temel belirtisi vajina çevresinde şiddetli kaşıntı ve tahriştir. Buna bağlı olarak ayrıca dış cinsel organlarda kızarıklık ve şişlik, yoğun ve az miktarda peynirimsi akıntı da mevcuttur.
Normalde ağız, boğaz, bağırsak içi (kolon) ve vajina florasında bulunan bu mantar, vücuttaki dengeleri değiştiren hamilelik, şeker hastalığı (diyabet), obezite durumlarında, doğum kontrol ürünleri, sperm öldürücüler (spermisit), rahim içi araç (RİA) ve yoğun antibiyotik kullanımında hastalığa sebep olur.
Bakteriyel Vajinit
Gardnerella vaginalis veya non-spesifik vajinit olarak da bilinen bakteriyel vajinoz, doğurganlık çağında olan kadınlarda gözlenen en sık bakteriyel vajinal enfeksiyondur.
Bakteriyel vajinoz %50 oranında belirtisiz seyrettiği için sıklık oranı tam olarak belirlenememektedir. En önemli belirti ise balık kokulu vajinal akıntıdır. Trikomonal vajinitin sebebi, cinsel yolla bulaşan, bir parazit olan Trichomonas vaginalis’tir.
Trikomonal Vajinit
Trichomonas vaginalis tüm dünyada yılda yaklaşık 180 milyon insanı etkilemektedir. Belirtiler özellikle adet dönemi sonrası ve hamilelik döneminde şiddetlenir. En sık rastlanan belirti kötü kokulu aşırı akıntıdır. Akıntı genellikle sarı-yeşil renkte gözlenebilir.
Vajinit Oluşumunu Kolaylaştıran Etkiler Nelerdir?
– Dar ve sıkı sentetik giysilerin kullanılması
– Hamilelik (hormonal dengenin değişmesi)
– Şeker hastalığı
– Doğum kontrol haplarının kullanımı
– Yanlış temizlik alışkanlıkları
– Bağışıklık sistemi yetersizliği gibi nedenler vajinit oluşumunu kolaylaştıran etkenlerdir.
Vajinitten Korunmak İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?
- Temizlik, hastalıktan korunmada temel faktördür. İç çamaşırların her gün değiştirilmesi kaynatılıp ütülenmesi yararlıdır.
- Mantar nemli ortamda büyüdüğü için genital bölgenizi kuru tutun. Islak mayoyla oturulmamalı, pamuklu iç çamaşırı giymeli, giyinmeden evvel genital bölge iyice kurutulmalıdır.
- Vajinanın sabun veya intim duşlarla sık sık yıkanması vajinanın koruyucu tabakasını bozarak iltihabi hastalıkların yerleşmesine neden olur. Uzun süre tampon ve ped kullanımı da olumsuz bir etkendir.
- Genel banyolara ve aşırı klorlu havuzlara girilmemeli, genel tuvaletler ve ortak tuvalet temizlik malzemeleri kullanılmamalıdır.
- Dış cinsel organ temizliğinde yıkama ve kurulama önden arkaya doğru yapılmalıdır. Bu yöntemle mikroplardan zengin bölge olan anüs çevresinden vajinaya mikropların taşınması önlenebilir.
- Giysi seçimi hastalıklardan korunmada önemli bir faktördür. Sentetik elyaflı iç çamaşırları, pantolon gibi çok sıkı ve dar giysiler az hava aldıkları ve vajina çevresinin ısı ve nemini arttırdıkları için özellikle mantar gelişimini arttıran etkenlerdir.
- Mayo gibi uzun süre ıslak olarak taşınan giysiler de aynı nedenle zararlıdır. Bu nedenle rahat giysiler ve pamuklu iç çamaşırları tercih edilmelidir.
- Kimyasal temas, lokal alerji ve aşırı duyarlılık sonucu vajina ortamını değiştirerek vajinite yol açabilir. Bu nedenle parfümlü tuvalet kağıtlarının kullanımından kaçınmak gerekir.
- Uzun süreli ve kontrolsüz antibiyotik kullanımı sık görülen vajinit sebeplerinden biri olduğu için antibiyotikler sadece doktor kontrolünde kullanılmalıdır.
- Vajinal ozon tedavisi vajina candida ve kronik enfeksiyon varlığında oldukça yüz güldüren sonuçlar vermektedir.
- Vücudun bağışıklık sistemini güçlendirmek gerekmektedir.
- Beslenme alışkanlıkları da vajinit için hazırlayıcı olabilir. Özellikle bol şekerli besinlerle beslenme sonucu kan şekeri artacağından hastalık oluşumu kolaylaşabilir.
Dr. Sebahat Turan
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
0312. 285 3000
www.doğaldoğummerkezi.com
www.doğaldoğumankara.com